Ο ώμος του κολυμβητή αποτελεί την συνηθέστερη μορφή τραυματισμού στην κολύμβηση με ποσοστό στο 80% των κολυμβητών να έχει βιώσει κάποια στιγμή στην καριέρα του πόνο στον ώμο. Είναι ένα σύνδρομο υπέρχρησης όπου ο αθλητής δεν τραυματίζεται ακαριαία με μια οξεία φάση, αλλά συσσωρεύεται η φλεγμονή σταδιακά δημιουργώντας ένα τραυματισμό κοπώσεως. Οι βασικές αιτίες αυτού του τραυματισμού είναι δύο:
Α) Αδυναμία των μυών της ωμοπλάτης (στροφικού πετάλου) να σταθεροποιήσουν τον ώμο σε κινήσεις πάνω από το κεφάλι (Overhead) όπως είναι οι περισσότερες κινήσεις μέσα στο νερό.
Β) Ανεπαρκής τεχνική των κολυμβητών μέσα στο νερό, όπου δημιουργούνται μυϊκές ανισορροπίες μεταξύ αριστερής και δεξιάς πλευράς με αποτέλεσμα να μειώνεται το εύρος κίνησης από την μια πλευρά και να έχουμε το φαινόμενο πρόσκρουσης μεταξύ ακρωμίου και στροφικού πετάλου. ( Π.χ. συνηθέστερο λάθος των κολυμβητών επιλογή αναπνοής στο ελεύθερο στυλ κυρίως από την μια πλευρά).
Πάμε να δούμε την ανατομία του ώμου και τρόπους να προστατεύσουμε αυτήν την περιοχή:
Ανατομία της άρθρωσης του ώμου
Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από τρία οστά: το βραχιόνιο, την ωμοπλάτη και την κλείδα. Η αρμονική σύνδεση αυτών των οστών δίνει τη δυνατότητα στην κεφαλή του βραχιονίου να κινείται τρισδιάστατα στο χώρο μέσα σε μια κοίλη υποδοχή της ωμοπλάτης, την ωμογλήνη, όπως ακριβώς περιστρέφεται μια σφαίρα μέσα σε μια συμπληρωματική υποδοχή-κοιλότητα.
Η συγκράτηση της κεφαλής του βραχιονίου (σφαίρας) μέσα στην ωμογλήνη (κοιλότητα) εξασφαλίζεται σε σημαντικό βαθμό από τη δράση τεσσάρων μυών. Οι μύες αυτοί καλύπτουν την κεφαλή του βραχιονίου σαν πέταλο και τη βοηθούν να επιτελεί διάφορες κινήσεις, κυρίως έσω και έξω στροφή (εξ ου και η ονομασία στροφικό πέταλο).
Το στροφικό πέταλο καλύπτεται από το ακρώμιο, το ανώτερο τμήμα της ωμοπλάτης. Μεταξύ ακρωμίου και στροφικού πετάλου παρεμβάλλεται ένας σημαντικό ανατομικό στοιχείο, ο υπακρωμιακός ορογόνος θύλακος. Ο θύλακος περιέχει μια λιπαντική ουσία, απαραίτητη για τη λίπανση της άρθρωσης και επιτρέπει την απρόσκοπτη κίνηση του άνω άκρου (βραχιονίου), ελαττώνοντας τις τριβές και τις αντιστάσεις μεταξύ των οστών.
Με την ανύψωση του άνω άκρου στις καθημερινές μας δραστηριότητες, το ακρώμιο έρχεται σε άμεση επαφή με το θύλακο και το στροφικό πέταλο. Αν η κίνηση αυτή πραγματοποιηθεί υπό μεγάλη αντίσταση ή επαναλαμβανόμενα, είναι δυνατόν το ακρώμιο να ερεθίσει τον θύλακο, να φθείρει το στροφικό πέταλο και σε ορισμένες περιπτώσεις να το τρυπήσει. Στις περιπτώσεις αυτές μιλάμε για ρήξη του στροφικού πετάλου.
Συχνά, οι ρήξεις του στροφικού πετάλου συνοδεύονται από καταστροφή ή και φλεγμονή του θυλάκου, η οποία αποτελεί και τη βασική αιτία πόνου του ασθενούς.
Επιλεκτική ενεργοποίηση των μυών του στροφικού πετάλου. Όποια και αν είναι η διάγνωση (πρόσκρουση ή αστάθεια) ο αθλητής θα πρέπει να εκτελέσει ασκήσεις με σκοπό την
ενεργοποίηση των στροφικών μυών του ώμου, που είναι πολύ σημαντικοί για τη σταθερότητα όλης της ωμικής ζώνης. Πρέπει να τονιστεί ότι αυτοί οι μυς, είναι μυς αντοχής και επομένως τους ενεργοποιούμε, χρησιμοποιώντας μικρή αντίσταση και πολλές επαναλήψεις . Η αντίσταση πρέπει να αυξάνεται πολύ βαθμιαία, ώστε να αποφεύγεται η ενεργοποίηση γειτονικών μυών. Όταν βοηθούν οι γειτονικοί μυς, η άσκηση δεν δίνει τα αναμενόμενα αποτελέσματα.